Είν' η ζωή μικρές στιγμές, και τίποτ' άλλο...

     Πιστεύω ακράδαντα πως η ζωή έχει τη γεύση που της δίνουμε εμείς οι ίδιοι κι αυτό, γιατί είναι καθαρά δική μας επιλογή το αν θα στεναχωρηθούμε για τις προσωρινές ατυχίες μας ή αν θα χαρούμε για όλα τα πολύτιμα που απολαμβάνουμε εμείς κι άλλοι τα ονειρεύονται. Μόνο τα πολύ σοβαρά προβλήματα υγείας πρέπει να μας στεναχωρούν, αλλά ακόμα κι αυτά μέχρι ενός βαθμού γιατί, παράλληλα, έχουν ρόλο να μας υπενθυμίζουν πόσο σπάνιο και ιδιαίτερο δώρο είναι η ζωή, που δεν έχουν όλοι την ευκαιρία να απολαύσουν όπως θα ήθελαν.

   Φυσικά, η απώλεια αγαπημένου προσώπου είναι εξίσου μια κατάσταση που δύσκολα ξεπερνιέται, πολλές φορές και καθόλου, ωστόσο η συνήθεια έχει μεγάλη δύναμη και ο χρόνος είναι ο καλύτερος γιατρός και, μαζί με την ίδια τη ζωή, ο καλύτερος δάσκαλος.

   Έχουμε αμέτρητους λόγους να χαιρόμαστε, και σίγουρα μπορούμε να βρούμε κ άλλους τόσους για να λυπόμαστε, όμως οι λόγοι χαράς είναι αυτοί που πρέπει να νοηματοδοτούν τη ζωή μας.

   Αν και ξέρουμε τον απρόβλεπτο χαρακτήρα της ζωής έχουμε πάντα την πεποίθηση πως οι συμφορές και οι ατυχίες δεν αφορούν εμάς , διότι εμείς είμαστε καλοί άνθρωποι και δεν μας αξίζει να υποφέρουμε, λες και όλοι αυτοί οι άνθρωποι που γεννιούνται σε εμπόλεμη ζώνη και δεν έχουν ούτε καν νερό και φαγητό, έχουν κάνει τα σοβαρότερα και πιο καταδικαστέα εγκλήματα. Λες και όλοι εκείνοι που δεν μπορούν να απολαύσουν τα δικαιώματα που έχουν απλώς και μόνο ως άνθρωποι, είναι ένοχοι. Λες και ο θεός κάνει διακρίσεις, λες και η αδικία επιλέγει πάντα τους πιο αδύναμους.

 Γι' αυτό λοιπόν, προς τι η μιζέρια και η μελαγχολία; Όσο δεν κινδυνεύουμε, όσο έχουμε κοντά μας ανθρώπους που μας αγαπάνε και μας νοιάζονται και δεν είμαστε μόνοι σε μια απέραντη ζούγκλα, όσο το μέλλον μας προβλέπεται ευοίωνο...ας το χαρούμε! Ας το απολαύσουμε! Η ζωή είναι απλά στιγμές και ο κάθε άνθρωπος αποτελεί μια απειροελάχιστη κουκίδα στην απεραντότητα του σύμπαντος, στην αιωνιότητα. Ας προσπαθήσουμε να κάνουμε την κουκίδα αυτή πιο φωτεινή, ας της δώσουμε περιεχόμενο και ποιότητα, αφού δεν μπορούμε να της δώσουμε διάρκεια.

Είναι τόσο απλό να δίνουμε και να παίρνουμε μηνύματα, μαθήματα, συμπεριφορές ανθρωπιάς και θα ήταν κάτι τόσο όμορφο και λογικό σ' έναν κόσμο σκληρό! Όμως πολλοί το ξεχνάμε όντας απασχολημένοι με οτιδήποτε άλλο...μικρότερης σημασίας...

"Μπροστά στον σταυρό που κουβαλά κάποιος άλλος, σιωπηρά και καρτερικά, το δικό σου βάσανο είναι σταυρουδάκι βαφτιστικό" Αύγουστος Κορτώ

" Άλλαξε τη ζωή σου σήμερα. Μη στοιχηματίζεις στο μέλλον, ενέργησε τώρα χωρίς καθυστέρηση" Simone De Beauvoir

   

     Για να εξασφαλίσουμε ένα όμορφο μέλλον όπως το ονειρευόμαστε και το επιθυμούμε, χρειάζεται να έχουμε δημιουργήσει ένα όμορφο παρόν, αφού είναι αυτό στο οποίο ζούμε. Γι'αυτό πρέπει κάθε μέρα να κάνουμε αυτά που μας προσφέρουν ευχαρίστηση, προκειμένου να μη μετανιώσουμε στις μέρες που θα έρθουν για όλα αυτά που θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει και δεν τα κάναμε. Φυσικά υπάρχουν πολλά για τα οποία δεν έχουμε (αυτή τη στιγμή) τη δυνατότητα, σε κάποια όμως πράγματα είναι στη δική μας ευχέρεια να επιδιώξουμε να δημιουργήσουμε τις κατάλληλες προϋποθέσεις ώστε να το πετύχουμε.
     Σίγουρα οι επιδιώξεις αυτές δεν θα είναι όλες ευχάριστες, όμως ακόμα κι αυτές θεωρούνται εμπειρίες. Άλλωστε,Το σημαντικό είναι να μαθαίνουμε να κερδίζουμε γνώσεις έτσι ώστε κάθε φορά να μας είναι πιο εύκολο να ξεπερνάμε τις δυσκολίες και να επικεντρωνόμαστε στα ουσιαστικά που αποκτάμε.

    Μόνο μια φορά ζούμε και η ζωή μας δεν είναι πρόβα, δεν είναι δοκιμή, είναι η ίδια η παράσταση, η ίδια η δοκιμασία. Γι'αυτό, είναι κρίμα να αναλώνουμε τους εαυτούς μας σε πράγματα ευτελή που δεν μας ωφελούν, όταν έχει κανείς τόσα άλλα σπουδαία να ασχοληθεί. 

Τι όμορφη που είναι η γνωριμία και η σχέση με τη φύση!

 Επιπλέον ,είναι τόσο σπουδαίο να καταπιάνεται κανείς με τα σπουδαία πνεύματα όλων των εποχών που, κατά ένα τρόπο, είναι σχεδόν βέβαιο πως θα αλλάξει συθέμελα η αντίληψη του για τον κόσμο που μας περιβάλλει, ακόμα και για αυτά που δεν είναι ορατά.
  Από τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη μέχρι τον Αϊνστάιν και από τον Ιπποκράτη  και τον Ασκληπιό μέχρι τον Φρόϋντ, έχει τόσα κανείς να ερευνήσει και πάνω σε αυτά να συλλογιστεί που αναρωτιέμαι, αν θα καταφέρει να μείνει ανεπηρέαστος στην τόση ευφυΐα και αν θα καταφέρει να επιθυμεί μετά την επαφή του με τη φιλοσοφία τα ίδια που επιθυμούσε και πριν. Όπως λέει και ο Χομπς, η πορεία προς την ευδαιμονία είναι μια διαρκής και αγωνιώδης αναζήτηση, ένας συνεχής αγώνας δρόμου τον οποίο εγκαταλείπεις μόνο όταν πεθαίνεις.

    Γι' αυτό είναι δύσκολο να κατακτήσει κανείς ολοκληρωτικά την ευτυχία και να υποστηρίζει πως δεν του λείπει κάτι άλλο, ωστόσο το σημαντικό είναι να μπορούμε να διακρίνουμε τις στιγμές ευτυχίας που πραγματικά βιώνουμε και κοιτώντας τα χρόνια που πέρασαν να έχουμε πολύ λίγα για τα οποία μετανιώνουμε και πάρα πολλά για τα οποία χαιρόμαστε και θα ζούσαμε ξανά  όπως ακριβώς τα ζήσαμε.

"Η μεγαλύτερη σοφία είναι να κάνεις υπέρτατο στόχο της ζωής την απόλαυση του παρόντος,γιατί αυτή είναι η μόνη πραγματικότητα, ενώ όλα τα άλλα είναι παιχνίδια του νου"
Άρθουρ Σοπενάουερ

Αδερφές ψυχές

   Υπάρχουν μερικοί άνθρωποι, τους οποίους γνώρισες σε μια αθώα ηλικία και πορευθήκατε μαζί για μεγάλο διάστημα, όμως κάποια στιγμή οι δρόμοι σας χωρίστηκαν. Από αυτούς, έχεις πολύ δυνατές αναμνήσεις γιατί δυνατές ήταν και οι στιγμές που ζήσατε, τα κοινά βιώματα που έχετε, οι εμπειρίες. Έτσι είναι αδύνατον να τους σκέφτεσαι και να μην νοσταλγείς τα χρόνια εκείνα που πέρασαν, τα τόσο αθώα, τόσο ήρεμα και παράλληλα έντονα. Αυτοί οι άνθρωποι είναι οι παιδικοί μας φίλοι, κ ακόμα κ όταν τίποτα άλλο πια δεν θα μας δένει, αρκεί αυτό για να ξανάρθουμε κοντά. Δεν συμβαίνει πάντα, γιατί σε διάφορες περιπτώσεις και θέματα οι άνθρωποι αλλάζουν και η προσωπικότητα, η συμπεριφορά και ο χαρακτήρας τους διαμορφώνεται σύμφωνα με τα ερεθίσματα που προσλαμβάνουν από το εκάστοτε εξωτερικό περιβάλλον.

  Ωστόσο, κάποιες ψυχές διατηρούν αυτό που ήταν κάποτε, τότε που ακόμα δεν μπορούσαν να συνειδητοποιήσουν την σημαντικότητα πολλών καταστάσεων μέσα στο επιφανειακό του κόσμου. Έτσι, εφόσον μια φορά δέθηκαν και κόλλησαν, εν δυνάμει θα είναι πάντα δεμένες, μπορεί όχι πια σαν ένα, σίγουρα θα τους ενώνει αυτή η παιδική αθωότητα και αυτή η αγάπη, η κατανόηση, οι κοινές ανησυχίες, τα κοινά ενδιαφέροντα, η κοινή οπτική για τον χαοτικό κόσμο που ζούμε.
 
    Πάντα θα βρίσκεται σε αυτούς τους ανθρώπους ένα κομμάτι του εαυτού μας, της ψυχής μας που δεν θα υπάρχει πουθενά αλλού και κανείς άλλος δεν θα μπορεί να καταλάβει αυτό το δέσιμο, όσα χρόνια κ αν περάσουν, όσο πολύ κ αν έχουν απομακρυνθεί οι ζωές.

  Κι όταν πια συναντιόμαστε ξανά μεγάλοι, είναι τόσο εύκολο να ξαναμοιραστούμε όνειρα μικρά και μεγάλα, όπως τα όνειρα που κάναμε όταν ήμασταν έφηβοι για μια ζωή στρωμένη με ροδοπέταλα, και είναι τόσο εύκολο να μοιραζόμαστε το οτιδήποτε, λες και δεν χαθήκαμε ποτέ, λες και δεν σταμάτησε ποτέ η εμπιστοσύνη να υπάρχει.

  Και είναι τόσο όμορφο αυτό το συναίσθημα, να ξέρεις ότι κάπου στη γη έχεις δυο καλούς φίλους, που γνωρίζεστε από τα μικρά σας βήματα και θα είστε πάντα εκεί ο ένας για τον άλλον, όσα χιλιόμετρα κ αν σας χωρίζουν, όσο διαφορετικές κι αν είναι πια οι ζωές σας, θα είστε πάντα εκεί, σαν αδερφές ψυχές. Όπως παλιά.
  

"Και σμίγουν και χωρίζουν οι άνθρωποι και δεν παίρνουν τίποτε ο ένας από τον άλλον,γιατί ο έρωτας είναι ο πιο δύσκολος δρόμος να γνωριστούν" Τάσος Λειβαδίτης

  Βλέπω γύρω μου και παρατηρώ, κάποια ζευγάρια που με κάνουν να αναρωτιέμαι γιατί είναι (ακόμα) μαζί. Από τη μία βέβαια δεν μου πέφτει λόγος. Από την άλλη, είναι πολύ ενδιαφέρον από ψυχολογικής άποψης, να ερευνήσει κανείς ένα τέτοιο ζήτημα. Έρχομαι σε επαφή λοιπόν με τέτοια ζευγάρια, και δεν βρίσκω σε αυτούς τίποτα που να θυμίζει άνθρωπο ευτυχισμένο ή, έστω,άνθρωπο που να είναι σε μια σχέση που του αρέσει. Αντιθέτως, βλέπω ως επί το πλείστον  ζευγάρια, των οποίων η σχέση έχει τα σημαντικότερα προβλήματα. Δηλαδή, δεν υπάρχει επικοινωνία, δεν υπάρχει σεβασμός, δεν υπάρχει εκτίμηση...
  Και μου προκύπτουν τα εξής ερωτήματα : γιατί κάποιος να παραμένει σε μια κατάσταση, στην οποιαδήποτε κατάσταση, στην οποιαδήποτε σχέση, όταν, όχι μόνο δεν γίνεται η ζωή του καλύτερη, αλλά έχει και περισσότερα προβλήματα,εφόσον έχει πιο πολλά νεύρα και πιο πολλές εντάσεις; Πώς μια σχέση μπορεί να υπάρξει όταν τουλάχιστον ο ένας εκ των δύο δεν είναι ειλικρινής όσον αφορά τα συναισθήματα του; Τι νόημα έχει να είσαι σε μια τέτοια σχέση όταν δεν μπορείς, ή δεν θες, να είσαι ο εαυτός σου;
  Όλοι αναζητούμε την αποδοχή. Όλοι επιθυμούμε να γινόμαστε αποδεκτοί με τις όποιες ατέλειες έχουμε και με τα όποια λάθη κάνουμε. Μια ιδανική σχέση θα μπορούσε να είναι αυτή στην οποία ο άλλος μας αποδέχεται και τον αποδεχόμαστε κ εμείς, γιατί μας αρέσει όπως είναι. Διότι, δεν είναι λογικό να καθόμαστε με έναν άνθρωπο πιστεύοντας ότι στην πορεία θα αλλάξει και θα έρθει στα "μέτρα" μας. Το θέμα είναι η εκάστοτε σχέση να μας κάνει χαρούμενους, να μπορούμε να δεχόμαστε και να προσφέρουμε. Ακόμα κι αν ένας από τους δύο καταπιέζεται η σχέση έχει αποτύχει εφόσον καταπίεση, σημαίνει πως δεν υπάρχει ελεύθερη έκφραση,δεν υπάρχει αυθορμητισμός και πολύ περισσότερο,δεν υπάρχει η απόλυτη ειλικρίνεια γιατί αυτό δυσαρεστεί το άλλο μέλος της σχέσης (πχ επειδή η αλήθεια δεν του αρέσει).
  Είναι εύκολο επομένως να ζητάς ειλικρίνεια, αφοσίωση και πίστη από τον άλλον. Το δύσκολο για πολλούς είναι να το ζητήσουν κι από τον εαυτό τους. Γιατί, για να πετύχει μια σχέση, δεν φτάνει να προσπαθεί μόνο ένας. Όπως λέει και το τραγούδι, "η αγάπη θέλει δυο για να ζεσταθεί". Δεν αρκεί λοιπόν, να ζητάς από τον σύντροφό σου να μην παραδίνεται στους πειρασμούς και να μην παρασύρεται επειδή σε ενοχλεί, επειδή σε πονάει. Πρέπει εσύ ο ίδιος να μην ενδίδεις σε αυτούς και πολύ περισσότερο, να μην τους επιδιώκεις με την στάση σου και την συμπεριφορά σου. Αλλιώς δεν μπορείς να λέγεσαι ούτε ευτυχισμένος αλλά ούτε και ελεύθερος άνθρωπος, κυρίως επειδή είσαι δούλος των παθών σου κι έπειτα επειδή κοροϊδεύεις τον εαυτό σου και τον σύντροφό σου.
  Εκεί υστερούν οι σχέσεις στην κοινωνία μας. Ζητάμε από τους άλλους πράγματα που, καλά καλά, δεν εφαρμόζουμε ούτε εμείς οι ίδιοι! Κι ειδικά όταν δεν το εφαρμόζουν ούτε οι άλλοι, τότε θίγεται ο εγωισμός μας...πληγωνόμαστε...
Και κάπως έτσι έγινε το φυσιολογικό σπάνιο. Κάπως έτσι η ειλικρίνεια και η διαφάνεια έγιναν περιζήτητες. Διότι, όλο και σπανίζουν οι άνθρωποι που πρώτα οι ίδιοι είναι ειλικρινείς κι ύστερα από τον άλλον ζητάνε ειλικρίνεια.

"Η ευτυχία είναι το μεγαλύτερο κατόρθωμα του ανθρώπου. Είναι η ανταπόκριση της ολοκληρωμένης προσωπικότητας προς έναν παραγωγικό προσανατολισμό προς τον εαυτό του και τον έξω κόσμο"  
Eric Fromm

ΚΑΠΟΤΕ ΘΑ ΡΘΟΥΝ ΝΑ ΣΟΥ ΠΟΥΝ (για προγράμματα "διάσωσης")

Μιλάνε (ακόμα!) για πρόγραμμα διάσωσης.Ένα πρόγραμμα δηλαδή,που (υποτίθεται) έχει ως σκοπό να βγάλει την Ελλάδα από την κρίση. Πάντως αυτό το πρόγραμμα μόνο διάσωσης δεν μπορεί να είναι όσο κι αν χτυπιούνται οι Γερμανοί και η ΝΔ. Γιατί,πως μπορεί να αποκαλείται πρόγραμμα διάσωσης όταν στα λίγα χρόνια εφαρμογής του η Ελλάδα έχει κάνει ρεκόρ στις αυτοκτονίες,στην ανεργία και στην μετανάστευση των νέων;;; Για ποια διάσωση μας μιλάνε;;;; Και πως γίνεται να μιλάνε ακόμα για αυτήν την υποτιθέμενη διάσωση,όταν κανείς δεν είναι ευχαριστημένος από ένα τέτοιο πρόγραμμα,αλλά αντιθέτως,όλοι οι Έλληνες έχουν αγανακτήσει και απελπιστεί;;; Δεν τους είναι αρκετό που τουλάχιστον το 72% των Ελλήνων βρίσκεται στο πλευρό της κυβέρνησης,και πολύ περισσότερο,στην στάση που κρατάει απέναντι στην ΕΕ.
Μα που ξανακούστηκε τόσο θερμή υποστήριξη σε μια κυβέρνηση;;;
Η Ελλάδα αυτό τον καιρό αποτελεί παγκόσμια ένα από τα πρώτα θέματα συζήτησης,όχι τόσο γιατί δώσαμε τέλος στον δικομματισμό όσο επειδή θέλουμε να δώσουμε τέλος στην κοροϊδία,στον εξευτελισμό και στην υποδούλωση. Θέλουμε να είμαστε ξανά περήφανοι που είμαστε Έλληνες,και που γεννηθήκαμε σε μια χώρα με τόσο μεγάλο και σπουδαίο παρελθόν και τόσο σημαντική ιστορία.
Θέλουμε να είμαστε ξανά ανεξάρτητοι και να μην έχουμε ανάγκη καμιά Γερμανία,δήθεν να μας σώσει. Γιατί αυτό είναι παράλογο! Ειδικά η Γερμανία, είναι η πιο ακατάλληλη χώρα για να παίξει αυτό το ρόλο.Γιατί μπορεί πολλοί να ξεχνάνε,ή να επιλέγουν να μη θυμούνται,αλλά δεν έχουν περάσει παρά μόνο 60 χρόνια από τότε που η Γερμανία είχε το ρόλο του τιμωρού δικαστή.Από τότε που νόμιζαν οι ηγέτες της πως θα "διορθώσουν" τον κόσμο,προβαίνοντας σε πειράματα με ανθρώπους(!!) και σε γενοκτονίες και άλλες τέτοιες απάνθρωπες καταστάσεις. Γι'αυτό,ειδικά η Γερμανία,που ακόμα δεν έχει φύγει από τα φασιστικά και ναζιστικά καθεστώτα,δεν μπορεί να επικαλείται το ρόλο του "σωτήρα" με δήθεν προγράμματα "διάσωσης",ούτε μπορεί να μας ζητάει να σκύβουμε το κεφάλι και να υπακούμε ,όντας έτσι το πειραματόζωό τους και συνάμα ένα παράδειγμα προς μίμηση και για τις άλλες χώρες. Ειδικά η Γερμανία δεν μπορεί να δίνει σε μας τελεσίγραφα απειλώντας μας πως θα ξεκινήσει η αντίστροφη μέτρηση αν δεν συμμορφωθούμε με τις επιταγές της.
Γιατί στο τέλος της μέρας,και στο πλήρωμα του χρόνου,ΔΕΝ ΤΗΣ ΧΡΩΣΤΑΜΕ ΕΜΕΙΣ,ΑΥΤΗ ΜΑΣ ΧΡΩΣΤΑΕΙ. Και δεν μας χρωστάει μόνο υλική περιουσία,αλλά μας χρωστάει την εθνική μας αξιοπρέπεια,αυτή που είχε ποδοπατήσει ήδη από την εποχή των Παγκοσμίων Πολέμων,αυτή που είχε ποδοπατήσει όταν εν ψυχρώ δολοφονούσε αθώες ψυχές που δεν είχαν προλάβει καν να ονειρευτούν τη ζωή τους και κάποιος εγκληματίας τους την πήρε.Μας χρωστάει την ελευθερία μας που νομίζει πως μπορεί να την εξαγοράσει,αλλά πολύ περισσότερο χρωστάει στη χώρα που δημιούργησε το Δημοκρατικό πολίτευμα, να ζήσει στη Δημοκρατία που της αξίζει,χωρίς εκπτώσεις και με όλες τις τιμές.
Γι'αυτό,για ποιο πρόγραμμα "διάσωσης" μας μιλάτε;;

Irvin D.Yalom~~Το πρόβλημα Σπινόζα

   Το βιβλίο αυτό του Yalom είναι ένα από τα τελευταία βιβλία που έχει γράψει μέχρι στιγμής (έτος έκδοσης 2012) και πρόκειται για ένα μυθιστόρημα στο οποίο συναντιούνται δυο επιστήμες,δυο θεμελιώδεις ανθρωπιστικές επιστήμες : φιλοσοφία και ψυχολογία. Ο Yalοm στο έργο του αυτό (μ)πλέκει δυο ιστορίες,που φαινομενικά δεν έχουν τίποτα κοινό μεταξύ τους και τις μετουσιώνει σε μια ιστορία αλληλένδετη.
  Συγκεκριμένα,η μία ιστορία αναφέρεται στη ζωή ενός αγοριού που ήδη από τα σχολικά του χρόνια είναι γαλουχημένος στα ναζιστικά φρονήματα και ιδεώδη της Γερμανίας των αρχών του εικοστού αιώνα που διακατέχεται από ρατσιστικές αντιλήψεις για τους Εβραίους και τα ακραία εθνικιστικά συναισθήματα για την Άρια φυλή.
Από την άλλη,"βλέπουμε" να εκτυλίσσεται η ζωή του φιλόσοφου Μπαρούχ ή Μπενεντίκτους  Σπινόζα σχεδόν από τη στιγμή που υπήρξε η πιο καθοριστική για τη ζωή και το έργο του : από τη στιγμή δηλαδή που τον αφόρισαν από τη συναγωγή των Εβραίων και απαγόρεψαν ακόμα και στα αδέρφια του να έχουν την οποιαδήποτε σχέση ή επαφή μαζί του.
Οι ιστορίες αυτές συναντιούνται όταν ο πρώτος,ο Άλφρεντ Ρόζεμπεργκ-δεινός φίλος του Χίτλερ,ανακαλύπτει το πάθος του Γκαίτε για τη μορφή και το φιλοσοφικό έργο  του Σπινόζα και προσπαθεί να μάθει περισσότερα για αυτόν,ώστε να καταλάβει τι ήταν αυτό που ενθουσίασε τόσο πολύ τον Γερμανό διανοούμενο που θαυμάζει ο ίδιος.Παραξενεύεται περισσότερο ωστόσο όταν διαβάζει πως ο φιλόσοφος είναι ένας αποσυνάγωγος της Εβραϊκής κοινότητας.
 "Το πρόβλημα Σπινόζα" είναι μια εξαιρετική παρουσίαση και εισαγωγή τόσο στις βασικότερες φιλοσοφικές θέσεις του Σπινόζα περί ελευθερίας,ντετερμινισμού και Θεϊκής φύσης,όσο και ένα δείγμα ιστορικής φύσεως,μέσα από το οποίο βλέπουμε τα πρώιμα στάδια εξέλιξης του Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος της Γερμανίας πριν ακόμα ξεσπάσουν οι Παγκόσμιοι Πόλεμοι. Ο Σπινόζα είχε απαρνηθεί την θρησκεία του κυρίως λόγω του φανατισμού που διακατείχε τους πιστούς και αυτούς που δημιουργούσαν τις Γραφές. Ο φιλόσοφος ευχόταν το τέλος των παραδόσεων που εμπόδιζαν τους ανθρώπους να σκέφτονται ελεύθερα και να δρουν όπως τους ορίζει η φύση του και όχι σύμφωνα με τις επιταγές των άλλων. Λίγους αιώνες αργότερα, ο  Άλφρεντ Ρόζεμπεργκ ήταν θέμα ενός τέτοιου φανατισμού, όχι μόνο θρησκευτικού αλλά και εθνικιστικού, καθώς αρνείτο να δεχτεί πως ένας Εβραίος μπορεί να έχει τα ίδια δικαιώματα που έχει κ αυτός, ή γενικότερα,μπορεί να έχει οποιοδήποτε καλό στοιχείο.
Τέλος, ο συγγραφέας συνδέει στο χαρακτήρα των δυο ηρώων το πρόβλημα της αυτοκατανόησης "παντρεύοντας" έτσι,ψυχανάλυση και φιλοσοφία.

Jostein Gaarder- Ο κόσμος της Σοφίας

Ένα καταπληκτικό μυθιστόρημα, μα κυρίως, μία καταπληκτική προβολή του κόσμου της φιλοσοφίας, από τις αρχές του κόσμου μέχρι τις μέρες μας. Πολλές πτυχές της φιλοσοφίας παρουσιάζονται σε αυτό το βιβλίο και δεν χρειάζεται να είναι κάποιος ειδήμων ούτε γνώστης εξειδικευμένος της επιστήμης των επιστημών προκειμένου να κατανοήσει αλλά και να αγαπήσει αυτόν τον κόσμο.
Η φιλοσοφία με δυσκολία κατατάσσεται στις επιστήμες. Κατα τη γνώμη μου, η Φιλοσοφία είναι κάτι πολύ βαθύτερο,κάτι πολύ περισσότερο . Είναι μια ματιά στον κόσμο, στον πραγματικό κόσμο, σε όλα αυτά που μας περιβάλλουν και σε όλα αυτά που εμείς περιβάλλουμε. Επειδή, ο κόσμος δεν αρχίζει ούτε και τελειώνει με εμάς,αλλά εμείς γεννιόμαστε και πεθαίνουμε μέσα στον κόσμο. Γι' αυτό είναι πολύ σημαντικό να γνωρίσουμε και να μελετήσουμε όσα έχουν ειπωθεί από προγενέστερους που έχουν συμβάλλει ο καθένας με τον τρόπο του σε αυτή προσπάθεια για κατανόηση του κόσμου (τόσο του εξωτερικού όσο και του εξωτερικού). Όλα αυτά τα σπουδαία πνεύματα που,ανά τον κόσμο έχουν προσθέσει το λιθαράκι τους..Γνωρίζοντας τους λοιπόν, διαβάζοντας,μελετώντας,σκεπτόμενοι τα όσα έχουν πει όλοι αυτοί οι σπουδαίοι στοχαστές των αιώνων, είναι σαν να γινόμαστε κ εμείς πιο ισχυροί νοητικά, σαν να αυξάνουμε την κριτική και νοητική μας ικανότητα. Βέβαια, ο κόσμος της φιλοσοφίας είναι τόσο μεγάλος και δύσβατος, που από που να ξεκινήσει κανείς και πώς να προχωρήσει;; Ίσως όμως δεν χρειάζονται πολλά. Απλά η θέληση....